Kamera otworkowa

Camera obscura jest to zamknięte pudełko lub pomieszczenie, do którego wnętrza światło dostaje się przez niewielki otworek. Stąd też pochodzi łacińska nazwa camera obscura, czyli zaciemniony pokój. Obraz w kamerze otworkowej powstaje na zasadzie przecięcia się promieni biegnących od przedmiotu, które tworzą na materiale światłoczułym krążki. Wielkość ich zależy od średnicy otworka i od odległości w jakiej umieszczony jest materiał światłoczuły. Natomiast w kamerze z obiektywem szklanym promienie od przedmiotu załamują się i skupiają tworząc punkty. Historia camera obscura sięga starożytnego Egiptu. Podobno kapłani Amona boga Ra - boga słońca, za panowania Anenhotepa III znali już sposób utrwalania obrazu z ciemni optycznej. Tę hipotezę ogłosił w 1928 roku McCarter. Odczytał to ze staroegipskich papirusów, które niestety zaginęły po jego śmierci. Hipoteza ta nie została potwierdzona do dnia dzisiejszego. W V wieku pne Polignot z Tazos próbował za pomocą camera obscura rozwiązać zagadnienia perspektywiczne. W tym samym wieku Apolodoros zajmował się modelunkiem światłocieniowym. W dalekich Chinach filozof Mo-Ti (Mo-Tzu) (470-331 r. pne) opisał kamerę otworkową a także przy jej pomocy prowadził obserwację. Antyczni Grecy zwracali również uwagę na zjawisko załamania światła, jednak nie potrafili go opisać. Brakowało im odpowiednich pojęć matematycznych i filozoficznych. Dopiero Platon (427 - 347 r. pne) w "Państwie" używa przykładu jaskini do metaforycznego opisu ciemni optycznej. Długa i pełna zawiłości jest także historia wiedzy o widzeniu. Przez długi czas sądzono, że proces widzenia polega na tym, że niewidzialne "promienie wzroku" wychodzą z oka a po natrafieniu na przedmiot i odbiciu powracają do niego. Arystoteles (384 - 322 r. pne) wątpił w teorię promieni zauważając, że zgodnie z nią powinniśmy widzieć równie dobrze w nocy. Dokonywał doświadczeń z promieniami świetlnymi przechodzącymi przez kwadratowy otwór. Najsławniejszym arabskim uczonym zajmującym się optyką był Abu Ali Hassan Ibn al-Haitham zwany w Europie Al-Hazen (965 - 1040 r.).